Geaccrediteerd professionaliseringstraject

Systeemsensitief werken

Als werkenden uitvallen, ligt dat vaak niet aan hen maar aan ‘het systeem’ in organisaties. In dit verrassende programma leer je om te doorzien hoe het systeem in elkaar zit en hoe dit leidt tot allerlei verbroken verbindingen tussen werkenden en de organisatie, collega’s, het eigen handelen en zichzelf. Je leert om je begeleiding / behandeling daar gericht op aan te passen.

4-daags professionaliseringstraject

Systeemsensitief werken: De mens teruggeven aan zichzelf

Begeleiding: Angela Stoof
Gastdocent: Marga Gooren (Aqualime.nl, coach/trainer voor artsen, huisarts n.p.)
Doelgroep: O.a. geestelijk verzorgers, coaches, vertrouwenspersonen, psychologen, mindfulnesstrainers en vitaliteitstrainers die meer handelingsbekwaamheid willen ontwikkelen in het begeleiden / behandelen van professionals in relatie tot een weerbarstige systeemcontext.
Accreditaties: Stichting Kwaliteitsregister Geestelijk Verzorgers (SKGV, voor 5 PE-punten in de categorie Vakbekwaamheid); Nederlandse Orde van Beroepscoaches (NOBCO, voor 24 PE-uren).


“Vergis u niet: de meesten hebben geen psychiatrische afwijkingen, maar zijn gewone mensen die de ratrace niet meer aankunnen.” - Dirk de Wachter, psychiater

Steeds meer werkenden lopen vast in ‘het systeem’. Ze kunnen de ratrace niet meer aan en ontwikkelen uiteenlopende psychische klachten, zoals stress, burn-out, angst en depressie. Ook kunnen werkenden op sociaal, moreel en spiritueel niveau in de problemen komen. Onder invloed van het systeem ontstaan er allerlei verbroken verbindingen: tussen werkenden en de organisatie, collega's, het eigen handelen en zichzelf. Nodig zijn professionals die hen helpen om deze verbindingen te herstellen. In dit verhelderende professionaliseringstraject leer je om te doorzien hoe het systeem in elkaar zit en hoe dit van invloed is op de psyche en binnenwereld van de mens. Hierdoor kun je werkenden gerichter begeleiden en hen teruggeven aan zichzelf.

Persoonlijke aandacht op een gastvrije plek

Het 4-daagse professionaliseringstraject is opgezet als een intensief, kleinschalig programma met veel persoonlijke aandacht. We werken in de sfeervolle bibliotheek van het Dominicanenklooster in Huissen. Dit gastvrije klooster ligt op een prachtige locatie aan de oevers van de Rijn, nabij wandelgebieden en het historische centrum van Huissen. Tijdens de lunchpauze genieten we van een uitgebreid buffet in de authentieke refter. Ook is er gelegenheid om een bezoek te brengen aan de schitterende kloostertuin, kapel en stilteruimte.

Tijdsinvestering: 37 uur
Maximale aantal deelnemers: 10
Locatie: Dominicanenklooster Huissen, Stadsdam 1, Huissen
Data eerstvolgende editie: 7 mrt., 14 mrt., 28 mrt. & 11 apr. 2023

Kosten: € 1095,= excl. btw.

Meer informatie

Wat is systeemsensitief werken?

Created with Sketch.

Systeemsensitief werken betekent dat je analytisch inzicht hebt in de werkomgevingen waarin professionals klachten ontwikkelen en dat je je begeleiding en/of behandeling daar gericht op aanpast. Het is een manier van werken die niet op zichzelf staat, maar een verrijking is van je primaire professionaliteit.

Leren uitzoomen
De belangrijkste vaardigheid die je bij systeemsensitief werken nodig hebt, is: leren uitzoomen. Je zoomt uit van de particuliere situatie van je cliënt naar het breed-maatschappelijke verschijnsel van weerbarstige werkpraktijken, en vooral naar de logica daarachter. Daardoor kun je bijvoorbeeld de vragen van je client gerichter verhelderen in relatie tot een weerbarstige werkomgeving.

Systeemeducatie
Ook leer je hoe je verschillende systeemsensitieve technieken kunt inzetten, zoals systeemeducatie. Systeemeducatie helpt cliënten bijvoorbeeld om in een weerbarstige werkomgeving concrete keuzes te maken, doordat ze beter in staat zijn om te onderscheiden waar welke verantwoordelijkheid ligt en wat ze in hun werkomgeving kunnen veranderen en wat niet. Een ander voorbeeld is dat systeemeducatie cliënten helpt om realistischer en met meer compassie naar zichzelf te kijken, met name rondom de veelvoorkomende overtuiging: 'het ligt aan mij'.

Systeemsensitief werken en systemisch werken
De termen 'systeemsensitief werken' en 'systemisch werken' lijken op elkaar, maar hebben een verschillende betekenis.

De term systemisch werken is afkomstig van de Duitse psychotherapeut Bert Hellinger (1925 - 2019). Systemisch werken helpt mensen om te ontdekken welke plek ze innemen in een groter systeem. Dat systeem kan bijvoorbeeld een familie zijn maar ook een organisatie. Middels zogenaamde 'opstellingen' worden de afzonderlijke elementen in dit systeem gerepresenteerd; een techniek die mensen helpt om te ervaren hoe het is om een bepaalde plek in het systeem in te nemen en hoe dit zou kunnen  veranderen. Systemisch werken is dus een sterk ervaringsgerichte manier van werken.

Bij systeemsensitief werken ligt de nadruk meer op een analytische manier van werken. Het is gebaseerd op inzicht in de manier waarop veel organisaties vandaag de dag in elkaar zitten en hoe professionals daarbij in de knel kunnen komen. Systeemeducatie is hierbij een belangrijk instrument. Deze manier van werken helpt professionals bijvoorbeeld om beter te begrijpen waarom hun manager op een bepaalde manier spreekt en handelt, of waar die weerbarstige en tegenintuïtieve praktijken binnen hun organisatie vandaan komen. Hiermee worden de eigen ervaringen en keuzemogelijkheden in een ander, ruimer betekeniskader geplaatst.

Wat leer je?

Created with Sketch.

In dit professionaliseringstraject maak je je de beginselen eigen van systeemsensitief werken.

Je ontwikkelt kennis en inzicht:

  • je hebt inzicht in de manier waarop ‘het systeem’ in organisaties in elkaar zit en in de weerbarstigheid ervan;
  • je hebt inzicht in de logica achter veelvoorkomende 'weeffouten' in organisaties, waaronder problematische / onveilige machtsverhoudingen en het niet-gehoord-worden van medewerkers;
  • je hebt inzicht in de wijze waarop de identiteit, eigenwaarde, denkpatronen en maatstaven van mensen zich ontwikkelen onder invloed van het systeem;
  • je bent bekend met diverse systeemsensitieve technieken, waaronder: systeemsensitief waarnemen, het geven van systeemeducatie, en werken met mensbeelden;
  • je bent bekend met een reflectiemodel voor systeemsensitief werken.


Je ontwikkelt vaardigheden:

  • je kunt veelvoorkomende systeemkenmerken in organisaties herkennen;
  • vanuit een systeemperspectief kun je de hulpvraag van cliënten verhelderen in relatie tot de bredere context waarin ze werken;
  • je kunt cliënten in weerbarstige werksituaties vanuit een systeemperspectief begeleiden, bijvoorbeeld rondom negatieve gedachtenpatronen; het aangeven van grenzen; het bijstellen van een zelfbeeld; en het onderscheiden van wat tot de eigen verantwoordelijkheid behoort en wat tot die van de organisatie;
  • je kunt cliënten helpen om zich beter verstaanbaar te maken binnen de organisatie, bijvoorbeeld in moeizame gesprekken met een manager;
  • je kunt cliënten helpen om meer compassie en wijsheid ten aanzien van zichzelf te ontwikkelen (common humanity in relatie tot schadelijke werkomgevingen);
  • je kunt cliënten vanuit een systeemperspectief begeleiden bij het herbronnen / het opnieuw in verbinding komen met de eigen innerlijke bronnen;
  • in je eventuele rol als bemiddelaar en pleitbezorger van cliënten kun je een systeemperspectief integreren, met het oog op beleidsvorming rondom psychosociale arbeidsbelasting (PSA) en het ontwikkelen van meer humaniteit in de organisatie;
  • met behulp van een reflectiemodel voor systeemsensitief werken kun je reflecteren op je eigen professionele handelen en dit, vanuit een kritisch systeembewustzijn, op je eigen wijze doorontwikkelen;
  • je kunt met een frisse systeemblik naar je eigen werkpraktijk kijken: je werkt misschien zelf ook in een werkomgeving die systeemkenmerken vertoont en van invloed is op je psyche en binnenwereld.


Je ontwikkelt attituden:

  • je ontwikkelt een meer kritische houding ten aanzien van veelvoorkomende schadelijke werkpraktijken en systeemgerelateerde conventies;
  • je bent je bewuster van je eigen morele kompas in relatie tot systeemvraagstukken.

Programma, opzet en werkvormen

Created with Sketch.

Programma
Het programma bestaat uit vier lesdagen, verdeeld over een periode van ca. 6 weken. Het is de bedoeling dat je de lessen van tevoren voorbereidt (1 tot 4 uur voorbereidingstijd per lesdag).


  • Lesdag 1: De mythe van de maakbare mens
  • Lesdag 2: Paradigmatheorie: het weerbarstige systeem
  • Lesdag 3: Werken met mensbeelden & systeemeducatie 
  • Lesdag 4: Systeemsensitief werken: best practices


Een gedetailleerde programmabeschrijving vind je in de folder Systeemsensitief werken.

Opzet
De rode draad in het programma wordt gevormd door een waargebeurde casus in een grote zorgorganisatie. Aan de hand van openbare documenten en geanonimiseerde ervaringsverhalen ga je je oog trainen: wat gaat er mis in deze organisatie, welke achterliggende (systeem)patronen kun je onderscheiden, wat doet dit met de psyche en binnenwereld van de medewerkers, met welke klachten en problemen vallen ze uit, en hoe zou, in de begeleiding/behandeling van deze mensen, een systeemperspectief behulpzaam kunnen zijn? Parallel hieraan werk je aan casuïstiek uit je eigen beroepspraktijk.

Theoretisch gezien is het programma vooral gebaseerd op Marjolein Quené’s (2018) analyse van de hedendaagse managementleer, de paradigmatheorie van Thomas Kuhn (1962) en het concept 'morele helderheid' van Susan Neiman (2008). Daarnaast gebruiken we inzichten vanuit o.a. de kritische psychologie en psychiatrie, organisatiekunde, politiek, filosofie en spiritualiteit. Deelnemers ontvangen een uitgebreide gethematiseerde literatuurlijst (facultatief te lezen).


Werkvormen

Tijdens de lesdagen maken we gebruik van verschillende werkvormen, zoals het filosofische gesprek, interactieve lezingen, rolenspellen, korte oefeningen, werken in kleine groepjes en individuele reflectie en integratie.

Doelgroep, niveau en accreditaties

Created with Sketch.

Doelgroep
Het professionaliseringstraject is bedoeld voor professionals die preventieve, curatieve en/of niet-oplossingsgerichte begeleiding geven op het gebied van werkgerelateerde psychische klachten en existentiële problemen. Bijvoorbeeld: 

  • Geestelijk verzorgers
  • Coaches
  • Vertrouwenspersonen
  • Psychologen
  • en aanverwante professionals.


Daarnaast is het traject is ook geschikt voor bepaalde groepen trainers, zoals:

  • Mindfulness- en compassietrainers
  • Vitaliteitstrainers
  • Trainers in burnout-preventie.


Niveau
Het professionaliseringstraject heeft het niveau van een hbo/wo-master. Bij deelname wordt verondersteld dat je minimaal een hbo-bachelordiploma hebt (of daaraan gelijkwaardig).

Accreditaties

Dit professionaliseringstraject is geaccrediteerd door: 

  • Stichting Kwaliteitsregister Geestelijk Verzorgers (SKGV), voor 5 PE-punten in de categorie Vakbekwaamheid;
  • de Nederlandse Orde van Beroepscoaches (NOBCO), voor 24 PE-uren.

Praktische informatie

Created with Sketch.

Docent:
Het professionaliseringstraject wordt begeleid door Angela Stoof (klik hier voor meer informatie).

Gastdocent:
Op de vierde lesdag verwelkomen we als gastdocent:
Marga Gooren (Aqualime.nl, coach/trainer voor artsen, huisarts n.p.)

Tijdsinvestering:
37 uur (28 uur op locatie; 9 uur huiswerk/voorbereiding van eigen en aangereikte casuïstiek).

Maximaal aantal deelnemers:
10 deelnemers.


Data en tijden:
Dinsdag 7 maart 2023, van 10.00 - 17.00 uur
Dinsdag 14 maart 2023, van 10.00 - 17.00 uur
Dinsdag 28 maart 2023, van 10.00 - 17.00 uur
Dinsdag 11 april 2023, van 10.00 - 17.00 uur

Dit vierdaagse traject wordt minimaal een keer per jaar gegeven.


Locatie:
Dominicanenklooster Huissen, Stadsdam 1, 6851 AH, Huissen.
Benieuwd naar het Dominicanenklooster? Bekijk dan de introductievideo of de website van het klooster.

Studiemateriaal:
Het studiemateriaal (met name casuïstiek en hand-outs) wordt tijdens het professionaliseringstraject uitgereikt. Er is geen verplichte literatuur; wel ontvangen deelnemers een uitgebreide gethematiseerde literatuurlijst (facultatief te lezen).

Aanwezigheidsverplichting:
Er geldt een aanwezigheidsverplichting van 100%. Indien een deelnemer niet aanwezig kan zijn op een lesdag bestaat de mogelijkheid om de gemiste dag via een geluidsopname terug te beluisteren en daarbij een vervangende opdracht te maken.

Corona-protocol:
We houden indien van toepassing het corona-protocol aan van het Dominicanenklooster. Het actuele protocol is te vinden via de homepage van het klooster.

Kosten, aanmelding en vragen

Created with Sketch.

Kosten:
De kosten voor het professionaliseringstraject zijn € 1095,= excl. btw.
Kosten zijn inclusief: werkmap, studiemateriaal, handouts, kijkvensters, koffie/thee/fris, fruit, vegetarische lunch, borrelhapje op de laatste lesdag, certificaat / bewijs van deelname.

Voorwaarden:
De betalings-, annulering- en overige voorwaarden kun je vinden in onze algemene voorwaarden.

Aanmelding en vragen:
Je kunt je aanmelden via het contactformulier.
Ook als je vragen hebt kun je hiervoor het contactformulier gebruiken.

Ervaringen

Created with Sketch.

Marga Gooren, coach/trainer voor artsen, huisarts n.p.: 


“Als coach en trainer voor artsen zag ik de afgelopen jaren steeds meer morele stress ontstaan bij mijn cliënten: ze kunnen steeds minder tijd en aandacht besteden aan de patiënt door steeds meer onzinnige eisen en taken en ze voelen zich machteloos daar iets aan te veranderen. Ik voelde als coach steeds meer een moreel dilemma: doe ik wel het juiste door deze artsen te helpen overeind te blijven in een 'ziek' systeem? In dit proces kwam de training 'systeemsensitief werken' van Angela Stoof als geroepen.

De training heeft mij een heel goed inzicht gegeven in het ontstaan en de bestendiging van 'het systeem' en de gevolgen daarvan in de praktijk. Het heeft me een nieuwe blik gegeven en ik kan met meer mildheid naar alle spelers in het systeem kijken. Door op deze manier uit te zoomen heb ik weer handvatten om met een cliënt in te zoomen op zijn of haar specifieke situatie en zijn er nieuwe mogelijkheden om, op een gezonde, (zelf-)compassievolle manier, in beweging te komen.

Het is duidelijk dat Angela kan bogen op enorm veel kennis uit verschillende gebieden. Ze heeft deze kennis weten om te vormen tot een inspirerende, inzichtgevende training met verrassende werkvormen. De training is zeer waardevol voor iedereen die 'mensen-mensen' begeleidt: in de zorg, het onderwijs, de hulpverlening en zo voort. Ik raad 'systeemsensitief werken' dan ook van harte aan!”

Marga Gooren is (mede-)auteur Hart voor de dokter en Veerkracht voor vrouwelijke artsen 
Aqualime.nl.

Online proeverij: Kennismaken met systeemsensitief werken

Created with Sketch.

Ben je geïnteresseerd in het professionaliseringstraject, maar weet je nog niet zeker of het iets voor je is? Meld je dan aan voor de gratis online proeverij Kennismaken met systeemsensitief werken.

Maatwerk voor organisaties en hoger onderwijs

Created with Sketch.

Het professionaliseringstraject wordt ook in-company aangeboden. Daarnaast kan het programma op maat worden gemaakt in het kader van (post) hbo- of academisch onderwijs. Neem contact op over de mogelijkheden.

Meer lezen? Download dan de folder.